Lưới chắn rác (hay còn gọi là song chắn rác, tấm lược rác) là thiết bị chuyên dụng được đặt tại các cửa thu nước, hố ga, cống thoát nước, hoặc hệ thống xử lý nước thải. Chức năng chính của nó là chặn lại rác thải thô (túi nilon, lá cây, cành cây, rác sinh hoạt) để ngăn chúng rơi vào dòng chảy.

Vai trò quan trọng của lưới chắn rác

Ngăn ngừa tắc nghẽn: Giữ lại các loại vật cản kích thước lớn trước khi nước chảy vào đường ống.
Chống ngập úng đô thị: Đảm bảo dòng lưu thông của nước mưa diễn ra thông suốt, giảm thiểu ngập lụt.
Bảo vệ thiết bị: Ngăn chặn rác thô làm hư hỏng cánh quạt của hệ thống máy bơm tại các trạm xử lý.
An toàn giao thông: Che đậy khoảng trống của hố ga, bảo vệ an toàn cho người và xe cộ di chuyển qua lại.

Tùy vào tính chất công trình, lưới chắn rác thường được đúc từ 3 loại vật liệu chính:

Gang (Gang cầu/Gang xám): Có khả năng chịu tải cực tốt, độ bền cao, thường dùng ở lòng đường nơi có xe trọng tải lớn di chuyển.
Thép mạ kẽm nhúng nóng: Thiết kế thẩm mỹ, thoát nước nhanh, có khả năng chống ăn mòn hóa học cao, rất nhẹ và dễ thi công.
Nhựa Composite: Trọng lượng nhẹ, giá thành rẻ, không bị rỉ sét và đặc biệt là không bị mất trộm do vật liệu này không có giá trị tái chế như kim loại.

Lưới chắn rác thô: Khoảng cách giữa các thanh từ 30mm đến 200mm, dùng chặn các vật cản lớn.
Lưới chắn rác mịn: Khoảng cách giữa các khe nhỏ hơn 30mm, dùng trong các khâu xử lý tinh của nhà máy nước thải.

Giải quyết triệt để nạn ngập úng: Giúp thu gom nước mưa nhanh chóng vào hệ thống thoát nước công cộng, ngăn chặn tình trạng ngập cục bộ trước cửa nhà, nhà xưởng hoặc trên đường phố.
Tiết kiệm tối đa chi phí bảo trì: Việc thu gom rác trên bề mặt tấm lưới dễ dàng và ít tốn kém hơn hàng chục lần so với việc thuê dịch vụ nạo vét bùn đất, rác thải cứng ngập sâu trong lòng hố ga.
Bảo vệ tuyệt đối máy bơm và đường ống: Ngăn các dị vật cứng (gỗ, đá, chai thủy tinh) lọt vào làm kẹt cánh quạt máy bơm, nứt vỡ đường ống hoặc làm hỏng hệ thống lọc của nhà máy.
Cải thiện mỹ quan và vệ sinh môi trường: Giữ rác lại trên bề mặt để công nhân vệ sinh dễ thu gom, ngăn chặn rác phân hủy dưới lòng cống gây ra mùi hôi thối và phát sinh ruồi muỗi, dịch bệnh.
Đảm bảo an toàn giao thông: Các tấm lưới chắn rác hiện đại (như bằng gang hoặc composite) được thiết kế chịu tải lớn, tạo bề mặt phẳng mịn với mặt đường, giúp người và xe cộ qua lại an toàn, không bị sập gầm.